الشيخ الطوسي ( مترجم : عبد الحسين مشكوة الدينى )

فهرست مطالب 6

تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى )

جا نداشتن خداوند و در سوئى نبودن او صد لذت نبردن و دردناك نشدن خداوند از چيزى صد و يك 1 - تعريف لذت و الم صد و يك 2 - اقسام لذت و الم صد و دو 3 - توجيه لذت عقلى و ابتهاج ذات ازذات صد و سه سلب حلول و وابستگى وجودى با چيزى نداشتن او صد و چهار اقسام حلولى مسلكها صد و پنج سلب اتحاد و تجسم از او صد و شش اتحادى مسلكان و شمارهء آنان صد و شش تعريف اتحاد و بطلان آن صد و هفت توجيه‌هاى گوناگون براى معنى اتحاد صد و هشت ديدنى نبودن خداوند و ادراك شدنى نبودن او صد و ده عقايد گوناگون دربارهء اتحاد صد و يازده حلولى مسلكان و معتقدان به تشبيه و تجسم صد و دوازده تذكر لازم از فهرست مطالبى كه در اول اين مقدمه در مورد مسايل عمده و ريشهء علم كلام ذكر شد ، بحث امامت و توحيد تا اينجا آورده شد و گفتگوى اصلى بزرگى از آن باقى ماند كه مسألهء اصالت عقل يا نقل ، يا تفكر و سمع است كه مورد اختلاف ميان پيروان تفكر و استدلال با اهل حديث واقع شده است تا جائى كه پاره‌اى از اهل حديث اهل استدلال و منطق را كافر و ملحد و مبدع خوانده‌اند ، و در مقابل اهل تفكر پيروان حديث را قشريون و عوام و ظاهرى مسلك گفته‌اند . اينجانب ريشه‌هاى اين اختلاف را در ماقبل اسلام و تحولاتى كه در دوران اسلامى در اين‌باره پيدا شد از منابع گوناگون دست اول جمع‌آورى كردم و مقاله‌اى در اين باب به عنوان « اختلاف روشهاى فكرى در اسلام » نوشتم كه در مجلهء دانشكدهء ادبيات علوم انسانى دانشگاه مشهد شمارهء دوم سال هشتم تابستان 1351 چاپ شده است و در آنجا دوازده روش عقلى و نقلى و عرفانى نام برده شده است و قسمتى از آن روشها را شيخ طوسى در اين كتاب ذكر كرده است .